خوانش بیش متنی دو داستان "الماس ها ابدی اند" اثر ایان فلمینگ و "برق الماس" اثر نبیل فاروق بر مبنای نظریه ی ژرار ژنت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، آذربایجان، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، آذربایجان، ایران

چکیده

در میان نظریه­های مختلف بینامتنی، ژرار ژنت طیف گسترده­ای از روابط یک متن با سایر متون را به‌شکلی ساختارمند با عنوان ترامتنیت بررسی کرده است. بیش­متنیت مهم­ترین گونة ترامتنیت ژنتی به‌شمار می‌رود که بر اقتباس استوار است. یکی از گونه­های ادبی که مسئلة اقتباس در آن برجستگی دارد، ادبیات پلیسی است که از ژانرهای نو در ادبیات جهان محسوب می‌شود. نبیل فاروق مصری نویسندة معاصر داستان­های پلیسی عربی است که در آثار خود از آثار غربی تأثیر پذیرفته است. شواهد دال بر­ آن است که یکی از داستان­های وی با عنوان برق ­الماس از مجموعة مرد غیرممکن از داستان الماس­ها ابدی­اند اثر ایان فلمینگ انگلیسی برگرفته شده است. پژوهش حاضر سعی می­کند تا با به­کارگیری روش تحلیلی ـ توصیفی و تطبیقی روابط بیش­متنی این داستان با پیش­متن آن را براساس دیدگاه ژنت بررسی کند. هدف این جستار ارائة نمونه­ا­ی عملی از رابطة بینامتنی یک اثر داستانی عربی با پیش­متنی از ادبیات دیگر است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که این اثر در نگاه اولیه صرفاً تقلیدی از پیش­متن است؛ اما با تدقیق بیشتر ابعاد مختلف تراگونگی و تلاش نویسنده برای ایجاد تغییرات اساسی در بیش­متن آشکار می­شود.

کلیدواژه‌ها