ظرفیت‌‌شناسی نقد فرهنگی روایت (پی‌آمد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

چکیده

موضوع پژوهش حاضر ظرفیت­شناسی نقد فرهنگی روایت و هدف آن کمک به کاربرد بیشتر ادبیات روایتی به‌منظور استفاده از ظرفیت­های آن در نقد فرهنگی است. نقد فرهنگی اهداف متعددی دارد؛ ازجمله اینکه می­خواهد پروژه­ای برای کاربردی کردن ادبیات روایتی در جامعۀ مدرن که به متون ادبی علاقة چندانی ندارد، باشد. این چالش فرهنگی بزرگی است که پژوهشگران ادبیات و مطالعات فرهنگی و روایت­شناسی درمورد آن می­اندیشند و می­خواهند برای رفع آن راهکارهای عملی ارائه دهند. در چنین شرایطی، اگر روایت می­خواهد به جامعه راه پیدا کند، باید ویژگی­های خاصی داشته باشد. برخی از ویژگی­های کلی روایت داستان‌پردازی، زبان نمادین، بازنمایی و ویژگی­های نشانه­شناختی است. اما این ویژگی­های کلی موجب قابلیت­های فراوان دیگری هم در روایت می­شود که آن را به فضای مناسبی برای نقد فرهنگی تبدیل می­کند. گرایش فرهنگی روایت، تحلیل بازی قدرت، جامعه­شناسی ادبیات روایتی، مطالعات متن‌محور، و کشمکش، گفت­و­گو و ماجرا مؤلفه­های فرهنگ­ساز روایت هستند که پژوهش حاضر در تحلیل ظرفیت­های نقد فرهنگی آن­ها را بررسی می­کند. وجه مشترک همۀ این مؤلفه­ها این است که به ارزش­های انتقادی گفتمان ادبی می­افزایند و از طریق تبدیل ادبیات روایتی به فضای نقد و نو­آوری، ظرفیت­های تولید و نقد فرهنگی روایت را تقویت می­کنند. بنابراین دستاورد پژوهش حاضر این است که ظرفیت­های نقد فرهنگی روایت را تبیین می­کند و از طریق کمک به کاربرد بیشتر ادبیات روایتی، به امکانات نقد فرهنگی و مطالعات فرهنگی می­افزاید.

کلیدواژه‌ها